Có những tờ giấy không có huy chương, không có thứ hạng, nhưng nói rất nhiều. Tờ giấy chứng nhận này là một trong số đó: Chứng nhận Cà phê đặc sản Việt Nam 2024, trao cho Farm Nguyễn Văn Quê, thôn Mã Lai Pun, xã Hướng Phùng, huyện Hướng Hóa, Quảng Trị. Con số trên tờ giấy là 82,32 trên 100.
Bài này đọc kỹ tờ giấy ấy: nó chấm cái gì, con số nghĩa là gì, và vì sao hai chữ ký ở cuối tờ giấy cũng đáng được nhắc tới.

Cuộc thi này là gì
Giấy chứng nhận ghi rõ: Farm Nguyễn Văn Quê đã tham dự Cuộc thi Cà phê đặc sản Việt Nam 2024 tại thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk, từ ngày 20 đến 28 tháng 4 năm 2024. Trên đầu giấy có biểu tượng Vietnam Amazing Cup 2024, do Hiệp hội Cà phê Buôn Ma Thuột đứng tên cùng tỉnh Đắk Lắk.
Theo Báo Nhân Dân, Công bố kết quả Cuộc thi Cà-phê đặc sản Việt Nam 2024, cuộc thi có 81 đơn vị tham gia từ 8 tỉnh trồng cà phê, với 144 mẫu, lô cà phê, tổng khoảng 255 tấn, gồm 168 tấn Robusta và 87 tấn Arabica. Lễ trao giải diễn ra chiều ngày 28 tháng 4 năm 2024.
Nghĩa là Farm Nguyễn Văn Quê đứng chung sân với hàng chục đơn vị từ nhiều tỉnh, ở một cuộc thi quy mô toàn quốc, bằng một mẫu Arabica.
Mẫu dự thi: 400 kg Arabica chế biến natural
Giấy chứng nhận và hồ sơ mẫu thi ghi cùng một thông tin. Mẫu của vườn là 400 kg cà phê nhân Arabica, giống Catimor, chế biến theo phương pháp natural, niên vụ 2023 đến 2024.
| Mục trên hồ sơ | Nội dung |
|---|---|
| Nơi trồng | Thôn Mã Lai Pun, xã Hướng Phùng, huyện Hướng Hóa, Quảng Trị |
| Năm trồng | 2006 |
| Độ cao trung bình | 600 mét |
| Loài, giống | Arabica, Catimor |
| Niên vụ | 2023 đến 2024 |
| Phương pháp chế biến | Natural |
| Khối lượng dự thi | 400 kg |
| Điểm | 82,32 trên 100 |
| Lỗi thứ cấp | 0 |
| Độ ẩm | 10 phần trăm |
| Dung trọng | 734 g/l |

Hai con số đầu của bảng rất đáng chú ý. Năm trồng 2006 là năm anh Quê ở lại Hướng Phùng với 150.000 đồng và một cây rựa. Nghĩa là cây cà phê trong mẫu thi cùng tuổi với chặng đường lập nghiệp của chính anh.
82,32 điểm: đọc cho đúng
Trong cà phê đặc sản, mốc 80 điểm trở lên thường được dùng để phân biệt cà phê đặc sản với cà phê thương mại. Mẫu của vườn đạt 82,32 điểm, nằm trên mốc ấy. Chỉ số lỗi thứ cấp bằng 0 cho biết trong mẫu không có hạt lỗi loại này, một con số nói rất nhiều về khâu nhặt và phân loại hạt.
Điểm thành phần trên biểu đồ của hồ sơ như sau. Hương thơm (Fragrance, Aroma) 7,57. Hương vị (Flavor) 7,54. Độ chua (Acidity) 7,46. Độ đậm (Body) 7,45. Hậu vị (Aftertaste) 7,43. Cân bằng (Balance) 7,43.
Sáu điểm thành phần chênh nhau chỉ 0,14. Không yếu tố nào tụt hẳn xuống. Với người thử nếm, một mẫu cà phê đều tay như vậy thường đáng tin hơn một mẫu có một điểm cao chót vót và một điểm rất thấp.
Ghi chú hương vị trong hồ sơ gồm đường nâu, các loại hạt rang như phỉ, hạt dẻ, hạnh nhân, óc chó, trái cây có múi như bưởi, chanh, cam, me, trái cây hạt cứng như mơ, mận, táo, chà là, trái cây khô như nho khô, mận khô, dứa, và hương trà xanh, trà đen.
Cũng đừng đem 82,32 ra so với các điểm khác của vườn, như 85,50 của Top 3 Liberica Việt Nam hay 84,78 của hạng Tư Đông Nam Á. Đó là những cuộc thi khác, hội đồng khác, giống cà phê khác. Mẫu này là Arabica Catimor, còn các giải kia là Liberica và Excelsa.
Chữ ký ở cuối tờ giấy
Ở cuối giấy chứng nhận có hai chữ ký. Một là ông Trịnh Đức Minh, Trưởng ban tổ chức, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Buôn Ma Thuột. Người còn lại ký ở vị trí Trưởng ban kỹ thuật (Chief of Technical Committee), tên in dưới chữ ký là Lê Trung Hưng.
Ông Lê Trung Hưng ấy chính là thầy của anh Quê, người anh bắt đầu học làm cà phê đặc sản từ ngày 7 tháng 10 năm 2020. Câu chuyện của thầy ở bài thầy Lê Trung Hưng, người thầy của anh Quê. Bốn năm sau buổi tọa đàm ở Đồi Pun, mẫu cà phê của người học trò được chấm trong một cuộc thi mà người thầy là trưởng ban kỹ thuật.
Điều cần nói rõ
Giấy chứng nhận ghi nhận việc tham dự và điểm số, không ghi thứ hạng. Đây chỉ là điểm số của một mẫu cà phê, không phải giải thưởng, nên bài không xếp nó vào các giải của vườn.
Từ Arabica đến Liberica
Năm 2024 là năm vườn còn làm Arabica đặc sản và đem đi thi ở Buôn Ma Thuột. Cũng năm ấy, mẫu Liberica của vườn đoạt Giải Nhì Đông Nam Á. Hai con đường chạy song song, và anh Quê nói rõ anh không bỏ Arabica mà tìm thêm một con đường cho cà phê Quảng Trị.
Giai đoạn trước Quê Li ở bài tên cũ Bru–Vân Kiều Coffee, các giải còn lại ở bài giải thưởng Liberica, đọc sao cho đúng. Cà phê của vườn xem ở trang sản phẩm.
- Mẫu Arabica Catimor natural, 400 kg, 82,32 điểm, 0 lỗi thứ cấp.
- Thi tại Buôn Ma Thuột, từ 20 đến 28 tháng 4 năm 2024.
- Ký bởi Trưởng ban tổ chức và Trưởng ban kỹ thuật của cuộc thi.