Chiều ngày 7 tháng 10 năm 2020, trên Đồi Pun, km 27 Hướng Phùng, người ta treo một tấm biển giản dị: Tọa đàm cà phê Khe Sanh Hướng Phùng. Mười ba giờ bắt đầu. Hai chuyên gia ngồi ở bàn trên, tên ghi ngay giữa biển: Lê Trung Hưng và Nguyễn Tấn Vinh.
Hôm ấy, anh Nguyễn Văn Quê có mặt. Đó là ngày anh bắt đầu học làm cà phê đặc sản từ thầy Hưng, người sau này anh gọi là thầy của mình. Trước đó anh đã tự mày mò nhiều năm và chịu không ít mẻ hỏng, nhưng chỉ từ hôm ấy anh mới có một người thầy đúng nghĩa dẫn đường.
Bài này viết để ghi nhớ người thầy ấy: ông là ai, đã làm những gì, và vì sao một nông hộ ở thôn Mã Lai Pun lại nhắc tên thầy bằng sự biết ơn.
Thầy Lê Trung Hưng là ai
Lê Trung Hưng là chuyên gia cà phê hoạt động trong các mảng kiểm định, đánh giá chất lượng, đào tạo và tư vấn kỹ thuật. Theo phần công việc ông công khai trên trang cá nhân, ông làm Inspector tại Cafecontrol Việt Nam từ tháng 8 năm 1998 đến hết tháng 12 năm 2002, rồi từ tháng 1 năm 2003 giữ vị trí Chief Representative tại văn phòng đại diện Interkom S.p.A ở Thành phố Hồ Chí Minh.
Vai trò ở Interkom còn được Báo Nhân Dân nhắc lại ngày 13 tháng 3 năm 2025, trong bài về chương trình Talkshow cà-phê và chuyện nghề tại Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 9, giới thiệu ông là Trưởng đại diện Inter-Kom S.p.A tại Thành phố Hồ Chí Minh và là một diễn giả của chương trình.
Về đào tạo, hồ sơ giảng viên của khóa Q Robusta số 7849 trên hệ thống của Viện Chất lượng Cà phê (Coffee Quality Institute, CQI) giới thiệu ông là Q Robusta Instructor người Việt Nam đầu tiên, có các chứng chỉ Q Arabica Grader và Q Robusta Grader, cùng hơn 25 năm kinh nghiệm. Hồ sơ cũng ghi ông là AST ở hai chuyên môn Roasting và Brewing, từng tư vấn về canh tác, chế biến, rang và thử nếm. Đây là thông tin trong hồ sơ khóa học tháng 9 năm 2025, không phải xác nhận thời hạn hiệu lực hiện tại của từng chứng chỉ.
Khi thầy về Khe Sanh
Dấu ấn của thầy ở Khe Sanh được Pun Coffee kể lại trong bài đăng ngày 5 tháng 6 năm 2025. Theo đơn vị này, năm 2020 thầy cùng chuyên gia Nguyễn Tấn Vinh tham gia buổi chia sẻ kỹ thuật nâng cao chất lượng cà phê với nông dân. Tới tháng 12 cùng năm, thầy trở lại hướng dẫn bảy ngày liền, tập trung vào kiến thức cà phê đặc sản, chế biến cà phê nhân và phân loại lỗi.
Tấm biển tọa đàm ngày 7 tháng 10 năm 2020 chính là điểm khởi đầu của chuỗi ngày ấy. Nội dung ghi trên biển rất mộc: chia sẻ mọi thứ về cà phê, hỏi đáp, giao lưu về cà phê. Không có gì rườm rà. Nhưng với những nông hộ đã quen làm cà phê theo thói quen, một người từng chấm cà phê cả đời ngồi xuống nói chuyện thẳng thắn là điều hiếm gặp.
Bối cảnh vùng đất ấy xem ở bài Hướng Phùng, Khe Sanh: vùng cà phê mít của Quảng Trị.

Một người thầy đi nhiều vùng
Công việc của thầy không dừng ở một nơi. Qua các nguồn công khai, có thể thấy ba hướng đi cùng lúc: đánh giá chất lượng, đào tạo người làm nghề, và đứng cạnh người nông dân ở vùng trồng.
- Tập huấn tại vùng trồng: cuốn sách ảnh Ngọt đắng, Đánh thức giấc mơ nâu (2020), đăng trên website CARE tại Việt Nam, ghi nhận thầy tham gia tập huấn cho người trồng cà phê ở Chiềng Chung, Sơn La. Trong câu chuyện của Ara-Tay Coffee, thầy xuất hiện là chuyên gia đồng hành cùng bà con.
- Cuộc thi cà phê đặc sản: theo Báo Công Thương ngày 18 tháng 2 năm 2026, thầy cùng ông Lê Đức Huy và ông Trịnh Đức Minh tham gia những nỗ lực ban đầu nhằm nâng chất lượng cà phê, hướng dẫn nông hộ và thúc đẩy sự ra đời của Vietnam Amazing Cup năm 2019. Với Vietnam Amazing Cup 2021, hồ sơ giảng viên của CQI ghi thầy là người đồng tổ chức và giữ vai trò Head Judge.
- Cuộc thi Cà phê đặc sản Việt Nam 2024: giấy chứng nhận của Farm Nguyễn Văn Quê ở cuộc thi này có chữ ký của thầy ở vị trí Trưởng ban kỹ thuật, cùng chữ ký của ông Trịnh Đức Minh, Trưởng ban tổ chức.
- Lớp học chuyên môn: khóa Q Robusta từ ngày 22 đến 27 tháng 7 năm 2024 của Umber Coffee ghi tên thầy là giảng viên, với thử nếm, nhận diện lỗi cà phê nhân, đánh giá mức độ rang và phân biệt mùi.
- Nghề rang: trong bài phỏng vấn Rang cà phê là nghệ thuật và người rang là nghệ nhân (Báo Đắk Lắk, 12 tháng 6 năm 2022), thầy nhấn mạnh vai trò của người rang trong việc tạo nên hương vị của tách cà phê.
- Những năm gần đây: tháng 11 năm 2024, Công ty Cà phê 15 thông tin về sự tham gia của thầy tại lớp tập huấn phương pháp chế biến cà phê chất lượng cao. Tháng 3 năm 2026, trong chương trình Cảm quan và Đánh giá chất lượng cà phê tại đơn vị này, Báo Đắk Lắk giới thiệu thầy là Chi hội phó Chi hội Cà phê đặc sản thuộc Hiệp hội Cà phê Buôn Ma Thuột, và dẫn lời thầy nhấn mạnh việc chuẩn hóa năng lực đánh giá chất lượng và xây dựng đội ngũ nhân sự chuyên môn.


Điều thầy để lại ở vườn của anh Quê
Anh Quê tự học nhiều năm, chịu những mẻ hỏng ngay từ đầu. Chính anh kể, năm 2017, 500 ký quả tươi lên men tự nhiên bị mốc phải đổ bỏ. Người nông dân tự mày mò thường thiếu một thứ: ai đó đủ kinh nghiệm để chỉ ra mình đang sai ở đâu, và phân biệt cái hạt nào là lỗi, cái hạt nào là cá tính.
Với anh, thầy Hưng là người đứng ở vị trí ấy. Phân loại lỗi, chế biến cà phê nhân, kiến thức cà phê đặc sản, đó là những điều thầy dạy ở Khe Sanh, và cũng là những việc hằng ngày của một farm đặc sản. Về sau, farm của anh có Giải Nhì Liberica Đông Nam Á 2024, Top 4 năm 2025 và 92 điểm trên Coffee Review. Công lao ấy trước hết là của anh và của đồng bào Bru-Vân Kiều làm cùng anh. Nhưng không có người thầy nào, người học nào đi được nhanh như vậy.
Anh Quê cũng nhắn lại cho hai con trai rằng cho đi sẽ còn mãi, và anh luôn chia sẻ kiến thức về nông nghiệp và chế biến mỗi ngày dù biết sẽ có cạnh tranh. Cách ấy giống thầy: dạy hết, không giấu nghề.
Hành trình của chính anh, anh tự kể ở bài Làm được cà phê đặc sản vẫn chưa đủ để người nông dân đi xa. Mức điểm 92 trên Coffee Review đọc ở bài 92 điểm Coffee Review.
Giấy chứng nhận ấy xem kỹ hơn ở bài Chứng nhận Cà phê đặc sản Việt Nam 2024.
Lời cảm ơn
Có những người thầy không đứng trong ảnh bìa, không có tên trên bảng điểm. Họ ngồi xuống đồi, cầm cốc cà phê của nông dân, nói thật điều cần nói. Hôm nay, từ thôn Mã Lai Pun, anh Quê xin gửi lời cảm ơn tới thầy Lê Trung Hưng.
Bài viết dựa trên các nguồn công khai: trang cá nhân của thầy, Báo Nhân Dân, Báo Công Thương, Báo Đắk Lắk, Coffee Quality Institute, Pun Coffee, Umber Coffee, Công ty Cà phê 15, CARE tại Việt Nam và Ara-Tay Coffee. Thông tin nghề nghiệp được ghi theo đúng nguồn từng mốc.
