Quê Li Coffee, queli.vn và mức điểm 92 của Coffee Review
Giải thưởng & điểm số

Quê Li Coffee, queli.vn và mức điểm 92 của Coffee Review

Nguyễn Văn Quê 27/10/2026 8 phút đọc

Có những buổi sáng ở Hướng Phùng, sương còn nằm thấp trên sườn đồi, và người ta đã ra vườn từ lúc trời chưa rõ mặt. Cây cà phê mít đứng đó, lá to bóng như lá mít, quả chưa chín thì chưa ai hái. Chờ là việc chính của nghề này.

Mười mấy năm trước, loại cây ấy bị đẩy ra bìa rẫy làm hàng rào. Hôm nay, một ly cà phê từ chính vùng đất ấy được một tạp chí chuyên chấm cà phê của Mỹ cho 92 điểm trên thang 100. Bài này kể về nơi cà phê ấy đến từ đâu, trang web này sinh ra để làm gì, và con số 92 thực sự nặng bao nhiêu.

Quê Li Coffee là ai, ở đâu

Quê Li Coffee, còn gọi là Quê Liberica Farm, là nông trại của anh Nguyễn Văn Quê ở thôn Mã Lai Pun, xã Hướng Phùng, huyện Hướng Hoá, Quảng Trị. Farm đặc sản rộng 1,5 hecta, nằm lưng chừng đồi ở độ cao 600 đến 700 mét, trồng song song cà phê mít Liberica và Arabica Catimor.

Đất này có một trăm năm cà phê. Năm 1926, nhà thực vật học Eugène Poilane đặt những hạt giống đầu tiên xuống Khe Sanh. Năm 2026 là tròn một thế kỷ. Anh Quê mua vườn năm 2009, rồi từ 2017 bắt đầu thử chế biến Liberica sau khi vào Tây Nguyên học sơ chế.

Mẻ thử đầu tiên không êm ả. Năm 2017, 500 ký quả tươi lên men tự nhiên bị mốc, phải đổ bỏ hoàn toàn. Một vụ công sức, mất trắng. Từ bài học ấy mới có quy trình hôm nay: hái chọn nhiều lượt, loại quả nổi, ủ kín yếm khí từ 90 đến 200 giờ tuỳ thời tiết, rồi phơi chậm trên giàn lưới cao.

Câu chuyện đầy đủ của anh nằm ở hồ sơ Nguyễn Văn Quê, còn vì sao cây cà phê mít khó tính tới vậy thì ở bài toàn cảnh cà phê Liberica Khe Sanh.

Hoàng hôn trên các giàn phơi cà phê ở vườn anh Quê, tuabin gió xa xa trên đồi
Hoàng hôn trên giàn phơi cà phê ở vườn, tuabin gió xa xa trên đồi.

Không chỉ một nông hộ

Điều làm câu chuyện này nặng hơn một vườn cà phê là người xung quanh. Anh Quê học nghề rồi mời thầy về tận bản dạy lại cho bà con Bru-Vân Kiều. Nông trại thu mua quả của bà con với giá cao hơn thị trường 3.000 đến 5.000 đồng mỗi ký, có năm giá thương mại rớt còn 2.500 đến 3.000 đồng mà họ vẫn được trả hơn.

Theo Diễn đàn Doanh nghiệp, vùng liên kết của anh hiện rộng 3,5 hecta với khoảng 100 hộ nông dân. Quả tươi cà phê mít trong vùng từng chỉ 5.000 đến 6.000 đồng một ký, đến vụ 2025 được thu mua ở mức 18.000 đến 20.000 đồng. Cái cây vẫn là cái cây đó. Thứ đổi khác là người ta bắt đầu tin nó có giá trị.

Trang web này để làm gì

queli.vn không sinh ra để bán hàng ồn ào. Nó là chỗ để một người chưa từng nghe tới cà phê mít có thể ngồi xuống, đọc, và tự quyết định có tin hay không.

  • Trang Câu chuyện kể từ năm 1926 đến farm hôm nay, bằng giọng người trong cuộc.
  • Mục Chia sẻ viết về cây, về vùng, về cách lên men, cách pha, mùa vụ, và đọc giải thưởng cho đúng nghĩa của nó.
  • Trang Sản phẩm để xem và đặt cà phê theo vụ.
  • Trang Liên hệ để hỏi thẳng người làm ra hạt cà phê, không qua khâu trung gian nào.

Nguyên tắc của nơi này đơn giản: không hứa điều chưa làm được, không khoe số liệu chưa kiểm chứng, không nói xấu cà phê hay người trồng khác. Bài viết này theo đúng nguyên tắc ấy, nên phần dưới sẽ nói cả điều con số 92 chứng minh được lẫn điều nó không chứng minh được.

92 điểm: ai chấm, chấm gì

Coffee Review là ấn phẩm chuyên đánh giá cà phê của Mỹ, ra đời năm 1997. Họ tự giới thiệu là nơi đưa cách chấm điểm trên thang 100 theo kiểu rượu vang vào ngành cà phê đặc sản. Người đứng đầu ban biên tập là Kenneth Davids, cùng các biên tập viên là Q-grader do Viện Chất lượng Cà phê (Coffee Quality Institute) cấp chứng nhận.

Cách họ làm việc đáng để ý ở một điểm: mọi buổi thử nếm đều chấm mù. Theo trang giới thiệu quy trình của họ, cà phê chỉ được nhận diện bằng số khi đưa ra thử, và dùng quy trình thử nếm chuẩn hoá. Người chấm không biết mẫu của ai, từ đâu. Điểm tổng từ 50 đến 100 phản ánh cảm nhận của người thử về năm yếu tố: hương thơm, độ chua và cấu trúc, độ đậm, hương vị và hậu vị.

Bản đánh giá nói tới ở đây là lô Vietnam Huong Phung Excelsa, vùng Quảng Trị, do Excelsa Coffee Company, đơn vị rang cà phê của anh Quê ở San Diego, California, rang và bán. Trang đánh giá ghi nhận tháng 9 năm 2026. Trang này ghi nguồn gốc theo vùng, tức Hướng Phùng, Quảng Trị, chứ không nêu tên nông trại. Lô cà phê ấy là của anh Quê.

Một lưu ý về tên gọi. Trang đánh giá gọi giống này là Excelsa, và giải thích rằng Excelsa từng được coi là một loài riêng cho tới năm 2006, nay xếp là một biến thể của Liberica (Coffea liberica var. dewevrei). Đây đúng là giống Excelsa anh Quê trồng trên vườn, họ hàng gần gũi của cây cà phê mít Liberica ở Khe Sanh. Theo trang đánh giá, Excelsa chịu nóng tốt, kháng bệnh khá, và chỉ chiếm khoảng 1 đến 2 phần trăm sản lượng cà phê thế giới.

Bảng điểm chi tiết

Yếu tốĐiểm (trên 10)
Hương thơm9
Độ chua và cấu trúc8
Độ đậm9
Hương vị9
Hậu vị7
Điểm tổng92 trên 100
Điểm thành phần của Vietnam Huong Phung Excelsa trên Coffee Review, tháng 9/2026

Lô này rang mức vừa, chế biến theo phương pháp khô tự nhiên, tức phơi cả quả. Giá tham chiếu trên trang là 28 USD cho 12 ounce, khoảng 340 gam.

Cốc cà phê ấy có vị gì

Tạp chí tóm cốc cà phê này là trái cây nổi bật, lên men ngọt, bố cục rất riêng. Trong hương và vị, người thử nếm kể ra nho đen, me, xoài sấy, hồi và sô cô la đen. Độ chua nghiêng về vị rượu vang, thân cà phê đầy và mượt như siro, và dư vị mở đầu bằng me cùng hồi.

Ai từng ngửi quả cà phê mít chín sẽ nhận ra điều đó. Nó không giống thứ cà phê đắng đậm quen thuộc. Nó giống một giỏ trái cây chín được phơi dưới nắng cao nguyên.

Mức 92 là cao hay thấp

Theo cách Coffee Review đọc thang điểm của chính họ, dải 95 đến 100 là phi thường, dải 90 đến 94 là rất tốt tới xuất sắc, dải 85 đến 89 là tốt, dải 80 đến 84 là tạm được, và dưới 80 là kém.

ĐiểmCoffee Review mô tả
95 trở lênPhi thường
93 đến 94Độc đáo, đẹp, riêng biệt, gần như không có điểm yếu đáng kể
91 đến 92Rất tốt tới xuất sắc, có sự hứng khởi và nét riêng rõ rệt trong hương và vị
89 đến 90Cà phê rất tốt, dễ uống, có nét riêng đáng kể
85 đến 86Cà phê chấp nhận được, chắc chắn, nhưng chưa có gì nổi bật
Cách Coffee Review diễn giải các mức điểm (trang Interpreting Coffee Reviews và How Coffee Review Works)

Họ cũng ghi chú một điều thú vị cho mức 91 đến 92: đó có thể còn là cốc cà phê xuất sắc nhưng mang một đặc điểm mà một số người uống sẽ không thích, chẳng hạn độ chua lớn và hơi lệch cân bằng. Nói cách khác, 92 là vùng của những cốc cà phê có cá tính mạnh.

Hiểu đơn giản, 92 điểm nằm ở nửa trên của dải xuất sắc. Chưa phải đỉnh thang, nhưng là mức mà tạp chí này dành cho những cốc cà phê họ thấy thật sự có hứng khởi và nét riêng.

Cũng cần biết bối cảnh. Trong bài giải thích cách làm việc (đăng cuối năm 2015), Coffee Review cho biết họ thử nếm từ 40 đến 100 loại cà phê cho mỗi báo cáo nhưng chỉ đăng khoảng mười loại, và các bài đăng hầu như luôn từ 90 điểm trở lên, vì họ tập trung vào cà phê thành công chứ không đi săn lỗi để chê. Con số cụ thể có thể đã đổi theo thời gian, nhưng tinh thần ấy cho thấy 90 trở lên là mặt bằng của một bảng đã được chọn lọc kỹ, nên một cốc cà phê lọt vào đó đã là qua một vòng sàng.

Có thêm một chi tiết đáng giá. Trong bài viết về chính thang điểm của mình, Kenneth Davids thừa nhận người uống thường khác chuyên gia ở hai chỗ: nhiều người không thích độ chua cao, và nhiều người lại thích những cốc cà phê chế biến tự nhiên nổi vị trái cây, thứ mà chuyên gia đôi khi coi là lỗi. Cà phê của anh Quê chính là loại nổi vị trái cây ấy, và vẫn được chấm 92.

Điều 92 điểm nói được, và điều nó chưa nói

Nói thẳng ra, vì nói quá lên thì người đọc là người thất vọng đầu tiên.

Nó nói được rằng một ấn phẩm đánh giá cà phê ở Mỹ, cách Hướng Phùng nửa vòng trái đất, đã thử và chấm lô này ở nửa trên của dải xuất sắc. Nó nói được rằng cà phê mít Liberica của Khe Sanh, nếu sơ chế đúng, có thể đứng vào những bảng xếp hạng mà trước đây chưa từng có tên vùng này.

Nó chưa nói rằng mọi bao cà phê rời vườn đều giống hệt lô được chấm. Quy trình giống nhau, nhưng thời tiết và tay người làm mỗi mẻ một khác, đó là bản chất của nông nghiệp. Và ngay trong bảng điểm cũng có chỗ thẳng thắn: hậu vị chỉ được 7 trên 10, thấp nhất trong năm yếu tố. Người làm ra hạt cà phê này nhìn thấy đó là chỗ còn để học.

Cũng đừng đem 92 điểm này đặt cạnh điểm 85,50 trong cuộc thi nhà sản xuất Liberica Việt Nam 2025 để so hơn kém. Hai nơi chấm do hai hội đồng khác nhau, quy trình khác nhau, mẫu cũng khác nhau. Mỗi con số trả lời một câu hỏi riêng.

Về các giải thi chấm mù nhân xanh Đông Nam Á 2024 và 2025, đọc tiếp ở bài giải thưởng Liberica, đọc sao cho đúng.

Bàn tay đặt quả cà phê chín đỏ trên một chiếc lá giữa vườn cà phê
Quả cà phê chín đỏ vừa hái, đặt trên một chiếc lá.

Vì sao con số này làm người ở đây xúc động

Với người ngoài, 92 là một con số. Với người ở Hướng Phùng, nó là câu trả lời cho nhiều năm bị nói rằng cà phê mít không ra gì. Cây cà phê mít chỉ chiếm chưa tới 1 đến 2 phần trăm sản lượng cà phê thế giới, ít người trồng, ít người hiểu, và rất lâu không ai chịu trả giá cho công của nó.

Anh Quê từng nói, và báo Nhân Dân ghi lại: thấy cây cà phê mít thiệt thòi quá nên phải đánh thức nó dậy. Cả bài này, cả trang web này, cũng chỉ làm mỗi việc đó: để người ngoài biết có một loại cà phê chín chậm nhất Khe Sanh, và có những con người ngồi chờ nó chín.

Nếu Ông, Bà, Anh, Chị đang cầm một ly cà phê mít ở đâu đó, xin dành một ngụm cho thời gian. Mười một đến mười hai tháng từ lúc bung hoa đến lúc quả đủ chín, gần một vòng mặt trời, đều nằm trong ngụm ấy.

Muốn thử, muốn hỏi

Cà phê của vườn được bán theo vụ, thu hái khoảng tháng 2 đến tháng 5, xem các sản phẩm của vườn. Muốn hỏi cách pha, cách đặt hàng hay mua nhân xanh, cứ vào trang liên hệ và nhắn thẳng. Người trả lời là người làm ra hạt cà phê.

#Coffee Review#92 điểm#Quê Li Coffee#cà phê mít#Liberica Khe Sanh

Câu hỏi thường gặp

92 điểm của Coffee Review là mức điểm như thế nào?

Coffee Review chấm theo thang 50 đến 100. Dải 90 đến 94 được họ mô tả là rất tốt tới xuất sắc, dải 95 đến 100 là phi thường. Mức 91 đến 92 là cốc cà phê có sự hứng khởi và nét riêng rõ rệt trong hương và vị. Nói gọn, 92 nằm ở nửa trên của dải xuất sắc, chưa phải đỉnh thang.

Điểm 92 này do ai chấm, có phải giải thưởng không?

Do Coffee Review, ấn phẩm đánh giá cà phê của Mỹ ra đời năm 1997, chấm mù theo thang 100 điểm. Đây là bản đánh giá đăng trên tạp chí, không phải giải thưởng của một cuộc thi. Lô được đánh giá do Excelsa Coffee Company, đơn vị rang cà phê của anh Quê ở California, rang và bán, ghi nhận tháng 9/2026.

Vì sao trang đánh giá ghi Excelsa chứ không phải Liberica?

Excelsa từng được coi là một loài cà phê riêng cho tới năm 2006, nay được xếp là một biến thể của Liberica. Đây là giống Excelsa anh Quê trồng trên vườn, nên trang đánh giá dùng tên Excelsa, còn về dòng họ thì vẫn gần gũi với cây cà phê mít Liberica ở Khe Sanh.

Cốc cà phê được chấm 92 điểm có vị gì?

Theo bản đánh giá, hương trái cây nổi bật, lên men ngọt, có nho đen, me, xoài sấy, hồi và sô cô la đen. Độ chua nghiêng về vị rượu vang, thân đầy và mượt như siro, dư vị mở đầu bằng me cùng hồi.

Mọi bao cà phê của vườn có đạt 92 điểm không?

Không thể khẳng định như vậy. Điểm chấm cho một lô cụ thể trong một vụ cụ thể. Quy trình ở vườn giống nhau, nhưng kết quả từng mẻ vẫn dao động theo thời tiết và tay người làm.