Có một con số nhỏ nằm trong bảng kết quả: 84,78. Hạng Tư. Nó không có huy chương, không có chiếc cúp nào dành riêng. Nhưng với người đã chờ một năm để hái quả cà phê mít, nó là một lời xác nhận lặng lẽ: năm ngoái không phải may mắn.
Năm 2025, Farm Nguyen Van Que, tức nông trại của anh Nguyễn Văn Quê ở Hướng Phùng, Quảng Trị, đứng thứ 4 hạng mục Liberica/Excelsa của cuộc thi Southeast Asia Green Coffee Competition 2025. Bài này kể lại bảng kết quả ấy, đọc nó cho đúng, và nói vì sao một hạng Tư lại đáng nhớ.
Cuộc thi này là gì
Southeast Asia Green Coffee Competition là cuộc thi cà phê nhân xanh của khu vực Đông Nam Á. Nhân xanh nghĩa là hạt đã sơ chế, bóc vỏ, chưa rang. Người chấm đánh giá chính hạt ấy, nên điểm số phản ánh công việc ngoài vườn và khâu sơ chế, không phải tay rang hay tay pha.
Hình công bố kết quả năm 2025 ghi hạng mục là Liberica/Excelsa, ghép hai giống họ hàng gần vào một bảng. Phần trình bày do Filipino Coffee Institute thực hiện, đi cùng International Coffee Innovation Summit và Philippine Coffee Roasting Competition.
Bảng kết quả 12 hạng
| Hạng | Điểm | Cách chế biến | Nhà sản xuất |
|---|---|---|---|
| Vô địch | 85,92 | Natural | Soul Fine |
| Nhì | 85,24 | Natural Anaerobic | Dam Coffee |
| Ba | 84,98 | Natural Anaerobic Fermentation | Happy Tree Coffee |
| Tư | 84,78 | Natural Anaerobic | Farm Nguyen Van Que |
| 5 | 84,62 | Natural Anaerobic Fermentation 108 giờ | Bui Coffee Supply |
| 6 | 84,61 | Natural Fermentation Malolactic Maceration | Likefarm |
| 7 | 84,50 | Natural Yeast | Dam Coffee Farm |
| 8 | 84,04 | Natural | Fair Farm Vietnam |
| 9 | 83,59 | Natural | Regene Farm |
| 10 | 82,92 | Natural | Angelbert Cortes (Cavite, Philippines) |
| 11 | 81,85 | Natural | Kerr Jay P. Galendez (Bukidnon, Philippines) |
| 12 | 81,24 | Natural | Lilibert P. Galendez (Bukidnon, Philippines) |
Đọc bảng này cho đúng
Chín hạng đầu đều của Việt Nam
Nhìn vào cột nhà sản xuất sẽ thấy điều đáng chú ý nhất. Trong 12 hạng được công bố, chín hạng đầu, từ Vô địch tới hạng 9, đều là nông trại Việt Nam. Ba hạng cuối là Philippines.
Philippines và Malaysia vốn có truyền thống trồng Liberica lâu đời hơn Việt Nam. Vậy mà năm 2025, bảng xếp hạng Liberica/Excelsa của khu vực do Việt Nam chiếm gần hết. Anh Quê không đứng một mình trong câu chuyện này, và đó mới là điều đẹp.
Hạng Tư cách hạng Ba hai phần mười điểm
Điểm của Farm Nguyen Van Que là 84,78. Hạng Ba là 84,98, hơn đúng 0,20 điểm. Hạng Nhì là 85,24, hơn 0,46. Ngôi vô địch là 85,92, hơn 1,14.
Ở nhóm đầu, khoảng cách giữa các hạng nhỏ đến mức chỉ cần một cốc thử khác nhau một chút cũng đổi thứ tự. Nói cách khác, hạng Tư không có nghĩa là kém xa người đứng trên. Nó nằm ngay trong cùng một nhóm chất lượng, sát vai những cái tên đã được nhắc tới nhiều.
Cũng nên nhìn từ phía dưới. Hạng 5 có 84,62, hạng 6 có 84,61, hạng 7 có 84,50. Chỉ 0,16 điểm tách hạng Tư khỏi hạng Năm. Lọt vào nhóm bốn người đầu là việc không hề dễ.
Mốc 80 điểm và nhóm đầu bảng
Cả 12 hạng đều từ 81 điểm trở lên. Trong cà phê đặc sản, 80 điểm là mốc thường được dùng để phân biệt cà phê đặc sản với cà phê thương mại. Nghĩa là toàn bộ bảng này đã đứng ở phía bên kia của mốc ấy, và nhóm đầu bảng cách nhau trong khoảng dưới 1,2 điểm.

Hạng Tư năm 2025 và điều nó chứng minh
Năm 2024, nông trại của anh Quê đoạt Giải Nhì hạng mục Liberica của cùng cuộc thi. Năm 2025, đứng thứ 4. Có thể nhìn đó là tụt hai bậc. Nhưng nhìn theo cách khác, hạng nhất của một vụ rất khó lặp lại, còn việc hai vụ liên tiếp đều đứng trong nhóm đầu mới là dấu hiệu của một quy trình.
Nông nghiệp không giống nhà máy. Thời tiết mỗi vụ một khác, quả mỗi mẻ một khác. Một nông hộ đứng trong nhóm đầu hai năm liền ở hạng mục này nghĩa là cái đứng vững không phải một mẻ hàng may mắn, mà là cách làm.
Ở bảng 2025, cách chế biến của anh được ghi là Natural Anaerobic, tức phơi nguyên quả theo kiểu tự nhiên kết hợp lên men yếm khí. Đó chính là hướng anh đã theo đuổi nhiều năm, sau những lần thất bại. Năm 2017, 500 ký quả tươi lên men tự nhiên bị mốc phải đổ bỏ. Bảng điểm hôm nay là cái giá đã trả của mẻ hỏng ngày ấy.
Quy trình ủ kín và vì sao không có công thức cố định, xem lên men yếm khí 90 đến 200 giờ.
Đi tiếp từ hạng Tư
Hạng Tư 2025 không phải đích đến. Một năm sau, vào tháng 9 năm 2026, một lô cà phê của anh Quê được tạp chí Coffee Review của Mỹ chấm 92 điểm trên thang 100. Hai cái tên chấm điểm khác nhau, hai thang đo khác nhau, nhưng cùng nói một điều: Hướng Phùng làm được thứ cà phê đáng được thử.
Cách đọc mức 92 điểm ấy ở bài 92 điểm Coffee Review. Toàn bộ các giải và cách đọc chúng nằm ở bài giải thưởng Liberica, đọc sao cho đúng.
Nếu Ông, Bà, Anh, Chị muốn thử hương vị của hạng Tư ấy, cà phê của vườn bán theo vụ ở trang sản phẩm. Ngoài vườn, những người làm ra hạt cà phê đó vẫn đang chờ vụ quả kế tiếp, như họ đã chờ suốt bao nhiêu năm.
- Xem sản phẩm của vườn tại trang Sản phẩm.
- Hỏi thẳng người làm ra hạt cà phê tại trang Liên hệ.
